Quyển sách quý vị đang cầm trong tay là công việc tiếp nối của một quyền sách, do một trong hai chúng tôi soạn có tựa là Công ty cổ phần: Vốn và Quản lý, xuất bản cuối năm 1999, sau đó được tái bản một lần, và một ấn bản mới ra đời năm 2003. Các quyển sách ấy đáp ứng nhu cầu xuất hiện vào lúc đó.
Quyển sách này cũng có cùng mục đích như ba quyển cũ, nhưng đáp ứng các yêu cầu khác xuất hiện kể từ khi có Luật Doanh Nghiệp ban hành năm 2005. Các yêu cầu mới là: những khái niệm và định chế đã tồn tại ở các nước đã khá lâu mà nay do nhu cầu hội nhập chúng ta bị buộc phải đem vào; việc thực hiện luật công ty kể từ năm 1990 đến nay đã để lại một số thực tiễn mà bây giờ có thể trình bày để độc giả có thông tin áp dụng trong hoàn cảnh của mình; cuối cùng là những sửa đổi của LDN 2005 so với LDN 2000 trong cố gắng thống nhất hóa các loại hình doanh nghiệp.
Cho các mục đích trên, hai chúng tôi viết chung quyển này để trình bày vừa lý thuyết vừa thực tiễn của định chế công ty ở ta, cho đến giữa năm 2008.
Cách trình bày của chúng tôi không thay đổi so với các lân trước. Đó là cố gắng trình bày các khái niệm gốc rễ của từng đề tài; vì “cây công ty” của chúng ta mới có 18 tuổi, muốn cải tiến nó thì không thể lấy ngọn của “cây cổ thụ” của các công ty ở nước ngoài, vốn đã cả trăm tuổi, để ghép ngọn vào cây của ta. Công ty là thành quả của con người, để phát triển nó cần các yếu tố như: tư duy nhất định, luật lệ phù hợp, các phương tiện vật chất thích ứng và - quan trọng nhất - tâm lý phù hợp của tất cả những người có liên quan, cả ở bên ngoài lẫn bên trong công ty. Các yếu tố ấy không cho phép đốt giai đoạn khi bắt chước hay sáng tạo có tính kế thừa mà chỉ có thể rút ngắn thời gian nhờ đi sau nên học hỏi được những thất bại của người trước. Một định chế phức tạp như thế không cho phép ai “đi tắt, đón đầu”.
Với mục đích và cách làm trình bày ở trên, quyển sách này có năm phần, đi theo một tuần tự như sau. Thoạt đầu, Phần một, chúng tôi trình bày công ty là gì, nó có những tính chất căn bản nào. Tiếp theo, Phần hai, chúng tôi trả lời câu hỏi: công ty huy động vốn từ đâu, và nền kinh tế đáp ứng các yêu cầu về vốn liếng của nó như thế nào? Sau đó, Phần ba, chúng tôi trình bày các cách quản lý và điều hành của nó, dựa trên luật, có so sánh và nêu lên các khái niệm mới du nhập. Trong Phần bốn, chúng tôi trình bày cách thức mà công ty được quản trị một cách khoa học. Và cuối cùng là ghi lại một số vụ tranh chấp trong các công ty đã diễn ra. Trong khi trình bày, chúng tôi có thêm các thực tiễn thích hợp. Mục đích và khó khăn của mỗi phần được trình bày khi mở đầu.
So với các sách hiện nay cùng chủ đề xuất bản tại Anh, Mỹ thì quyển này không có cách trình bày giống họ. Họ trình bày và sắp xếp các nội dung trên nền tảng của việc chỉ đạo công ty (corporate governance). Như độc giả sẽ biết khi đọc Phần bốn, việc chỉ đạo công ty chỉ có thể thực hiện ở trình độ quản trị hiện đại. Công ty của chúng ta - đa số - chưa lên đến trình độ quản trị theo khoa học, cho nên nếu sắp xếp nội dung của quyển sách này như ở nước ngoài thì chưa phù hợp vì độc giả khó nắm bắt vấn đề được trình bày, lại còn hoang mang, giống như đang còn tập bơi ở hồ lắm sâu một thước thì bị ném ra sông lớn.
Khi trình bày về vốn, quản lý và tranh chấp, chúng tôi chỉ lấy khung cảnh của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên và công ty cổ phần, vì các loại hình khác không tương đồng về tính chất với hai loại hình trên trong ba chủ đề của quyển sách. Tuy vậy, khi trình bày về thực tiễn của công ty, chúng tôi có đề cập các công ty cổ phần hóa, tức là các công ty đã chuyển đổi loại hình từ doanh nghiệp nhà nước sang công ty cổ phần.
Quyển sách chắc chắn sẽ không có hình thức như quý vị đang thấy, nếu không có sự tài trợ của Công ty Luật hợp danh DC; mà nhờ đó chúng tôi đã có thể đề nghị nhà xuất bản Tri Thức và nhà phân phối là Công ty Cổ phần Văn hóa Phương Nam định một giá nào đó để sao cho quyển sách đến tay các bạn sinh viên càng nhiều càng tốt.
Quyển sách này chắc chắn cũng không có nội dung như quý vị sẽ đọc nếu không có sự trợ giúp quý báu của các vị đã giúp đỡ chúng tôi trong quá trình soạn thảo và thu thập tài liệu. Hai anh em chúng tôi không thể "tự lực cánh sinh" khi soạn thảo! Cho nên chúng tôi xin được chuyển lời cảm ơn chân thành đến một số đồng nghiệp trẻ - ở Hà Nội, luật sư Đậu Anh Tuấn, thạc sĩ Phan Đức Hiếu; ở TP. Hồ Chí Minh, luật sư Trần Thị Minh Xuân – về sự giúp đỡ mà các anh chị đã dành cho chúng tôi.
Chủng tôi mong muốn được trình bày nhiều nhất lên độc giả như có thể được nhờ hoàn cảnh may mắn của mỗi người khi làm việc và sự học hỏi không ngừng của mình. Tuy nhiên cố gắng và mong muốn là một lẽ, sai sót ắt sẽ có ở đây, lại là một chuyện khác. Chúng tôi xin nhận trách nhiệm và mong độc giả chỉ giáo.
Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, tháng 11 năm 2008
|
Đây là thành quả của sự kết hợp giữa hai tác giả có nghề nghiệp và kinh nghiệm khác nhau nhưng có chung một mối quan tâm về công ty – một định chế còn non trẻ ở ta, mà mỗi bước đi của nó trên con đường trưởng thành thường ít suôn sẻ nhưng nhiều vấp váp khiến cho giới doanh nghiệp, nhà tư vấn và cơ quan quản lý có khi phải vò đầu, bóp trán.
Trong hoàn cảnh ấy, các tác giả đã kết hợp luật pháp với thực tế để trình bày một cách ngọn nguồn các điểm chính yếu của công ty quy định trong Luật Doanh nghiệp; đồng thời mở rộng sang những lĩnh vực mà doanh nhân quan tâm như điều hành, quản trị và tranh chấp. Khi làm như vậy, các tác giả cũng đề cập các tập tục đã phổ biến trong định chế công ty tại các nước phát triển, nhưng còn xa lạ ở nước ta, cho việc hội nhập kinh tế. |
(*) Nguyễn Ngọc Bích - Luật sư - Thạc sĩ Luật, Đại học Harvard
Nguyễn Đình Cung - Trưởng Ban Nghiên cứu chính sách kinh tế vĩ mô, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương
Xem thêm cuốn: CEO & Hội đồng quản trị
Mục lục
Phần Một - Thuộc tính của công ty
Chương 1: Sự hình thành của công ty trong lịch sử và theo thực tế
Chương 2: Quá trình hình thành định chế công ty ở nước ta
Chương 3: Thuộc tính
Chương 4: Các văn kiện pháp lý cấu thành công ty
Chương 5: Đạo đức kinh doanh - Trách nhiệm xã hội của công ty
Phần Hai - Vốn của công ty
Chương 1: Các tính chất của vốn
Chương 2: Phần vốn góp và cổ phần
Chương 3: Cổ phần ưu đãi
Chương 4: Trái phiếu
Chương 5: Tài trợ công ty
Chương 6: Quỹ đầu tư mạo hiểm: (Venture Capitalists - Equity Fund)
Phần Ba - Quản lý công ty - Cơ cấu quyền lực trong công ty
Chương 1: Quản lý trong Công ty trách nhiệm hữu hạn và Công ty cổ phần
Chương 2: Cổ đông và thành viên của công ty
Chương 3: Cơ cấu quản lý và điều hành công ty ở Nhật, Pháp và Mỹ
Chương 4: Tập tục trên thế giới về Hội đồng quản trị
Chương 5: Quy chế "Corporate Governance" - chỉ đạo công ty
Phần Bốn - Quản trị công ty
Chương 1: Các trình độ quản trị
Chương 2: So sánh quản trị thuận tiện và quản trị khoa học
Chương 3: Thiết lập quản trị khoa học
Chương 4: Kiểm soát hoạt động của doanh nghiệp
Chương 5: Tập đoàn kinh tế tư nhân
Phần Năm - Tranh chấp trong công ty
Chương 1: Nhận xét về nội dung các vụ tranh chấp
Chương 2: Một số vụ án chọn lọc Nguồn:
NXB Tri Thức - Công ty Cổ phần Văn hoá Phương Nam Số lượt đọc:
5528
-
Cập nhật lần cuối:
18/03/2010 02:24:45 PM |