Tình hình ngoại thương Việt Nam năm 2008 và triển vọng năm 2009

Năm 2008, trước những tác động của tình trạng lạm phát và cuộc khủng hoảng tiền tệ thế giới gần đây đối với nền kinh tế, Chính phủ VN đã áp dụng những biện pháp có hiệu quả , tiến hành kiểm soát chặt chẽ, đảm bảo duy trì được tốc độ tăng trưởng kinh tế trong suốt năm. Theo con số của Tổng cục thống kê VN, căn cứ theo tỷ giá của năm 1994, GDP của năm 2008 đã tăng 6,23%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần lượt tăng 28,3% và 29,5%. Có thể nói rằng buôn bán đối ngoại của VN năm 2008 đã có đóng góp quan trọng vào tốc độ tăng trưởng kinh tế cả năm của nước này.

Năm 2008, cuộc khủng hoảng tiền tệ quốc tế, mà nguyên nhân là từ khủng hoảng tiền tệ ở Mỹ, đã gây những ảnh hưởng bất lợi đối với nền ngoại thương VN, song nhìn chung, tình hình ngoại thương VN năm 2008 vẫn giữ được xu thế phát triển tốt, thể hiện ở những mặt dưới đây:

Mở rộng thêm một bước thị trường xuất khẩu.

Tốc độ nhập khẩu hàng hóa tăng nhanh.

Đầu tư trực tiếp từ bên ngoài tăng lên.

Vận chuyển đường biển phục vụ thương mại tăng nhanh, mức tăng lượng khách du lịch quốc tế tuy có giảm nhưng giảm chậm.

Tăng cường hơn nữa buôn bán với TQ.

2- Những vấn đề tồn tại

Vấn đề chủ yếu tồn tại trong hoạt động ngoại thương VN năm 2008 là nhập siêu lớn, cơ cấu sản phẩm xuất khẩu không hợp lý, nguyên liệu sản phẩm gia công thô còn chiếm tỷ trọng lớn, sản phẩm gia công kỹ thuật cao thuộc các lĩnh vực công nghiệp nhẹ, hàng tiêu dùng, hàng thủ công… vẫn chiếm tỷ trọng thấp. Sản phẩm xuất khẩu chủ yếu là hàng nông sản, thủy sản và khoáng sản, những sản phẩm này bị hạn chế bởi sản lượng khai thác và diện tích gieo trồng, những mặt hàng xuất khẩu khác, như giày da hoặc hàng dệt, thì khả năng phát triển có hạn, có những sản phẩm bị phụ thuộc vào thị trường và nguyên liệu nước ngoài, cho nên, xuất khẩu bị ảnh hưởng rất lớn bởi thị trường quốc tế. Dưới đây là một số vấn đề tồn tại cụ thể:

Cơ cấu hàng xuất khẩu không hợp lý, giá trị gia tăng của sản phẩm còn thấp.

Buôn bán bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng tiền tệ quốc tế, từ nửa cuối năm 2008, xuất khẩu bắt đầu giảm.

Trong buôn bán với TQ còn những vấn đề cần phải giải quyết.

3-Triển vọng năm 2009

Năm 2009, tình hình kinh tế thế giới sẽ càng gay gắt hơn, nhân tố không xác định sẽ tiếp tục tăng lên nhiều. Xét tình hình hiện nay, thì thấy rằng sự trượt dốc của nền kinh tế thế giới đã rõ ràng, cạnh tranh trên thị trường quốc tế ngày càng quyết liệt, giá hàng trên thị trường quốc tế biến động lớn, tất cả những vấn đề này sẽ có ảnh hưởng nhất định đối với nền ngoại thương VN, tuy nhiên, năm 2009 là năm thứ ba VN gia nhập WTO, được hưởng những điều kiện ưu đãi buôn bán trong WTO, VN còn có thể tận dụng những điều kiện thuận lợi để giúp hoạt động thương mại có bước phát triển mới, chủ yếu gồm:

Thứ nhất, trong bối cảnh tình hình kinh tế thế giới đang sa sút, sản phẩm xuất khẩu của VN vẫn có ưu thế cạnh tranh rõ rệt.

Thứ hai, VN vẫn còn nhiều tiềm năng mở ra thị trường mới.

Thứ ba, khâu kiểm tra sản phẩm (có lợi cho việc đẩy mạnh xuất khẩu) sẽ đảm bảo uy tín và chất lượng hàng xuất.

Thứ tư, thúc đẩy quan hệ buôn bán giữa TQ và VN.

Những nhân tố bất lợi đối với quá trình phát triển ngoại thương VN năm 2009:

Do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tiền tệ quốc tế, hoạt động thương mại của VN năm 2009 sẽ gặp phải một số khó khăn, chủ yếu gồm:

Một là xuất khẩu năm nay sẽ giảm đi. Các thị trường truyền thống sẽ bị tác động mạnh.

Hai là thị trường tiền tệ và thị trường chứng khoán sẽ có biến động.

Ba là vốn đầu tư và nguồn viện trợ từ nước ngoài có thể sẽ giảm.

Tác giả bài viết cho rằng hoạt động ngoại thương của VN năm 2009 tuy sẽ gặp khó khăn, nhưng cũng có những cơ hội, nếu như nắm chắc được tình hình, kịp thời đưa ra những biện pháp đối phó ổn thỏa, thì kim ngạch buôn bán vẫn có thể đạt được mức tăng nhất định.